Van EuroTier naar uw stal: wanneer staat het vrijloopkraamhok er?

EN/NL/DE

Na EuroTier duurt het doorgaans zes tot achttien maanden voordat een vrijloopkraamhok in je eigen stal in gebruik is. Het grootste verschil zit in één vraag: heb je een omgevingsvergunning nodig of niet? Bij een renovatie binnen een bestaande kraamstal zonder vergunningstraject ligt de doorlooptijd vrijloopkraamhok na beurs in de praktijk meestal rond vier tot acht maanden. Productie en montage zijn zelden het knelpunt. Ontwerpkeuzes, vergunning en subsidievoorwaarden bepalen het tempo. Wil je in het bouwseizoen van 2027 monteren? Dan leg je de belangrijkste keuzes deze winter al vast.

Waarom is de levertijd van de hokken niet je echte planning?

Op de beurs vragen veel varkenshouders naar de levertijd van het hok dat ze voor zich zien. Dat is een begrijpelijke vraag, maar het is maar één schakel in het traject. Voordat er iets geproduceerd wordt, moeten het systeem, de hokmaat, de indeling van de afdeling en de financiering vastliggen. Bij nieuwbouw of uitbreiding komt daar de vergunning nog bij.

De tabel hieronder laat zien hoe het traject in de praktijk doorgaans is opgebouwd. Het zijn indicaties uit de praktijk, geen vaste termijnen.

De ontwerpfase wordt vaak onderschat. Een beurshok is een basisuitvoering. Pas als het hok in jouw afdeling is ingetekend, zie je wat er verandert aan de roostervloer, de gangbreedte en de plaats van trog en drinkbak. Daardoor schuift ook de prijs, zoals het verschil tussen beursprijs en offerteprijs van een vrijloopkraamhok laat zien. Elke revisieronde van de tekening kost al snel een paar weken.

Welke regels en termijnen bepalen de doorlooptijd vrijloopkraamhok na beurs?

“Wij leveren onze materialen op tijd, dus ze kunnen van ons op aan.”

— Bas van den Heuvel

Drie sporen van regelgeving en afspraken bepalen welke hokmaat en welk tempo voor jouw bedrijf logisch zijn. Volgens het ministerie van LNV moet per 2028 huisvesting voor kraamzeugen gerealiseerd zijn waarin de zeug zich vrij kan bewegen, bijvoorbeeld in een vrijloopkraamhok. Dat staat in de wetswijziging dierwaardige veehouderij, die op het moment van schrijven nog door het parlement moet. Binnen het convenant Stappen naar een Dierwaardige Veehouderij wordt het vrijloopkraamhok vanaf 2030 verplicht bij nieuwbouw, meldde Nieuwe Oogst (2025). Hetzelfde bericht noemt dat vrijloopkraamhokken en functiegebieden meer ruimte vragen, waardoor het bouwblok groter moet.

Doe je mee aan het Beter Leven-keurmerk? Dan geldt vanaf 2035 een vrijloopkraamhok van 7,5 vierkante meter voor alle drie sterren, met een overgangstermijn tot 2045 voor hokken die kleiner zijn (Nieuwe Oogst, 2024). Die hokmaat bepaalt of je huidige afdeling nog past. Een groter hok betekent minder plaatsen per afdeling of een grotere stal, en dat laatste vraagt vaak om een vergunning.

Voor de omgevingsvergunning bouwen geldt meestal de reguliere procedure. Daarbij beslist de gemeente binnen acht weken, met eenmaal maximaal zes weken verlenging. Bij grotere afwijkingen van het omgevingsplan geldt de uitgebreide procedure van zes maanden.

Subsidie voegt een eigen regel toe. Bij de Sbv-regeling van RVO mag je pas met de investering starten als de vereiste vergunning binnen is. Hoe lang zoiets kan duren, blijkt uit een inventarisatie voor de Tweede Kamer (2024): proefstalaanvragen in de Sbv-innovatiemodule hadden een bruto doorlooptijd van gemiddeld 36,5 weken, tegenover 18,8 weken netto. Het verschil zit grotendeels in wachttijd en aanvullende vragen.

Hoe plan je terug vanaf het gewenste bouwseizoen?

Begin bij de datum waarop de eerste zeugen in het nieuwe hok moeten liggen en reken terug. Stel, je wilt een nieuwe kraamafdeling in de zomer van 2027 in gebruik nemen en de reguliere procedure is voldoende. De montage valt dan rond juni. De productie start meestal ergens in het voorjaar. De opdracht en het definitieve ontwerp moeten dus rond februari of maart rond zijn. Met acht tot veertien weken beslistermijn moet de vergunningaanvraag rond de jaarwisseling de deur uit. Dat lukt alleen als het stalontwerp binnen enkele weken na EuroTier in grote lijnen klaar is.

Valt jouw plan onder de uitgebreide procedure, of wacht je op een subsidiebeschikking? Dan is de zomer van 2027 krap en is het najaar realistischer. Dat is geen probleem, zolang je het nu weet en niet in april ontdekt.

Bij renovatie in een bestaande kraamstal ligt het anders. Er is vaak geen vergunning nodig, maar je bouwt om terwijl het bedrijf doordraait. Een afdeling staat alleen leeg tussen twee kraamrondes. De montage wordt daarom per afdeling ingepland, en het hele traject loopt over meerdere weken of maanden. Spreek met de producent af dat de onderdelen per afdeling klaarstaan, zodat de leegstand niet langer wordt dan nodig.

Vergeet ook de koppeling tussen hokmaat en aanvraag niet. Wie de hokmaat na de vergunningaanvraag nog wijzigt, loopt het risico dat de tekening opnieuw beoordeeld moet worden. Kies dus eerst de definitieve maatvoering en vraag dan pas aan. In het artikel over eisen vertalen naar één samenhangend stalplan lees je hoe je die keuzes op elkaar afstemt.

Wat regel je in de eerste weken na EuroTier?

De weken na de beurs bepalen of je het bouwseizoen haalt. Deze checklist helpt je om de beursindrukken om te zetten in een planning.

• Meet je bestaande afdelingen in: lengte, breedte, kelderdiepte en de plaats van de mestkanalen bepalen welke hokmaat en indeling haalbaar zijn.
• Kies je referentiemaat: bepaal of je ontwerpt op de wettelijke ondergrens of op 7,5 m², omdat dit het aantal plaatsen per afdeling vastlegt.
• Laat het hok intekenen in jouw stal: een tekening op maat laat zien wat er verandert aan de roostervloer, de gang en de aansluitingen.
• Vraag de gemeente vroeg om een vooroverleg: dan weet je snel of je onder de reguliere of de uitgebreide procedure valt.
• Check de subsidievoorwaarden vóór je tekent: bij regelingen zoals de Sbv kan een te vroege opdracht je de subsidie kosten.
• Leg een productieslot vast met een voorbehoud: zo heb je ruimte in de planning zonder vast te zitten als de vergunning uitloopt.
• Stem de montage af op je kraamrondes: plan per afdeling wanneer die leeg staat en hoe lang.
• Bundel trog, drinkbak en roostervloer in één ontwerp: elke extra partij voegt afstemming en wachttijd toe.

Heb je de beurs nog voor je? Lees dan eerst waar je op let voordat je een stand bezoekt. Neem in elk geval de maten van je stal mee.

Welke fouten rekken het traject onnodig op?

De meeste vertraging ontstaat vóór de productie, niet erna. Een veelvoorkomende fout is beslissen op basis van het beurshok zonder je eigen stalmaten erbij. Dan blijkt pas bij het intekenen dat de gang te smal wordt of dat er een hok per afdeling afvalt. Het ontwerp gaat terug naar de tekentafel en je verliest weken.

De tweede fout is investeren voordat vergunning en subsidie rond zijn. Wie bij de Sbv een opdracht verstrekt voordat de vergunning binnen is, zet de subsidie op het spel. Dat is een financieel risico dat in geen enkele levertijd zichtbaar is.

Derde punt: losse inkoop. Kraamhok, roostervloer, trog, drinkbak en voerleiding bij verschillende partijen bestellen lijkt flexibel. In de praktijk betekent het meer overleg over aansluitmaten, en één partij die te laat levert houdt de hele afdeling op. Een maatwerk stalinrichting uit één ontwerp beperkt dat risico.

Tot slot wordt de montage vaak gepland zonder rekening te houden met de kraamrondes. Een afdeling die een week langer leegstaat, kost productie. Plan de montage daarom samen met je eigen bedrijfsplanning, niet alleen met die van de monteur. Zo blijft de doorlooptijd vrijloopkraamhok na beurs voorspelbaar, ook als één fase uitloopt.

Veelgestelde vragen

Kan ik op EuroTier direct een vrijloopkraamhok bestellen?

Bestellen op de beurs kan, maar meestal is het een intentie en geen definitieve opdracht. De uitvoering moet eerst in jouw afdeling worden ingetekend, en pas dan liggen maatvoering en prijs vast. Een beursafspraak geeft je vooral een eerder moment voor het ontwerpgesprek.

Heb ik een omgevingsvergunning nodig voor vrijloopkraamhokken in een bestaande stal?

Vergunningplicht hangt af van wat er verandert aan het gebouw, het aantal dieren en het omgevingsplan van je gemeente. Een inrichting vervangen binnen de bestaande stal valt vaak anders dan een uitbreiding van het bouwblok. Laat dit per project beoordelen door je gemeente of adviseur.

Hoe lang staat een kraamafdeling leeg tijdens de ombouw?

Leegstand per afdeling varieert in de praktijk van enkele dagen tot een paar weken. Dat hangt af van de vraag of alleen de hokinrichting wordt vervangen of ook de roostervloer en de kelder. Als de onderdelen voor de start klaarstaan, blijft die periode het kortst.

Wat gebeurt er als de vergunning langer duurt dan gepland?

Uitloop van de vergunning schuift productie en montage op. Spreek daarom vooraf met de producent af dat de productie pas start na de vergunning, en hoe een productieslot wordt verschoven. Zo voorkom je dat hokken gereed staan terwijl je nog niet mag bouwen.

Moet ik nu al ontwerpen op 7,5 vierkante meter?

De 7,5 m²-norm geldt vanaf 2035 voor deelnemers aan het Beter Leven-keurmerk, volgens Nieuwe Oogst (2024). Lever je onder dat keurmerk of overweeg je het, dan voorkomt een ontwerp op die maat een tweede verbouwing. Check de afspraken met je afnemer voordat je de hokmaat vastlegt.

Leg deze winter je hokmaat en stalontwerp vast

De doorlooptijd vrijloopkraamhok na beurs wordt vooral bepaald door hoe snel je na EuroTier een definitieve hokmaat en een ingetekend stalontwerp hebt. Met die twee op papier kun je de vergunning, de subsidie en de montage realistisch plannen.

Van Osch ontwerpt, produceert en levert vrijloopkraamhokken vanuit de eigen productie in Uden, in maatwerk voor nieuwbouw en renovatie. Op EuroTier vind je Van Osch in hal 14/15, stand 15J26. Neem je stalmaten mee, of vraag advies over de kraamstal voor jouw bedrijf en laat je project intekenen voordat het bouwseizoen begint.

← Back to Blog