EN/NL/DE

Op EuroTier vind je Van Osch in hal 14/15, stand 15J26. Op tekening blijven ze abstract. Bij een werkende opstelling kun je beoordelen hoe de afscheiding rond de zeug opent en sluit, hoe het biggennest en de roostervloer zijn opgebouwd en welke materialen per onderdeel zijn gebruikt. Ga je de komende jaren een kraamstal bouwen, renoveren of omschakelen? Dan is het verstandig om vroeg te toetsen of een systeem past bij jouw dagelijkse werk, nog voordat er een offerte op tafel ligt.

Van Osch laat vrijloopkraamhokken live werken op EuroTier 2026

Hoe kies je een vrijloopkraamhok als je het alleen van tekening kent?

Veel varkenshouders kiezen een kraamhok op basis van een plattegrond, een productblad en een prijs per plaats. Bij een traditioneel kraamhok ging dat redelijk goed, want het concept lag vast en de verschillen tussen uitvoeringen waren klein. Bij een vrijloopkraamhok ligt dat anders. Het hok heeft twee standen: de zeug staat de eerste dagen na het werpen vast en loopt daarna vrij. Elke handeling tussen die twee standen kost je medewerkers tijd, in elke ronde en in elke afdeling.

Die bediening zie je niet op een tekening. Hoe zwaar loopt een hek? Kun je het met één hand en vanaf het gangpad bedienen? Blijft het biggennest goed bereikbaar als de zeug vrij loopt? Zulke vragen beslissen of een systeem na vijf jaar nog prettig werkt of dat je medewerkers eromheen gaan werken.

Een beurs is een van de weinige plekken waar je verschillende uitvoeringen naast elkaar kunt bedienen. Je hoeft er geen bestaande stal van een collega voor te bezoeken.

Waar loop je tegenaan bij de keuze voor een vrijloopkraam?

“Op een dag kun je zoveel mensen zien en spreken.”

— Bas van den Heuvel

De vragen die varkenshouders en dealers bij een kraamstalproject stellen, lijken sterk op elkaar. Vier knelpunten komen bijna altijd terug:

  • Onzekerheid over regelgeving. De eisen aan kraamhuisvesting zijn in verschillende Europese landen in beweging. Je wilt geen kraamhok plaatsen dat over enkele jaren aangepast moet worden. Lees ook hoe je eisen vertaalt naar één samenhangend stalplan.
  • Een bestaande stal met vaste maten. Bij renovatie liggen de breedte van de afdeling, de mestkelder en de gangpaden al vast. Een catalogushok dat een paar centimeter te breed is, kost je een kraamplaats per rij.
  • Arbeid per handeling. Volgens het CBS via varkens.nl (2025) is het gemiddelde aantal varkens per bedrijf in tien jaar met bijna 50 procent gestegen. Grotere bedrijven betekenen meer kraamhokken per medewerker. Dan telt elke seconde per handeling.
  • Materiaal en reiniging. RVS, verzinkt staal en kunststof gedragen zich verschillend bij mest, water en reinigingsmiddelen. Dat merk je in de schoonmaaktijd tussen twee rondes en in de levensduur.

Daarnaast gelden basiseisen die niet veranderen. De RVO noemt onder meer materialen die niet schadelijk zijn voor het dier en een stal waarin je de dieren op elk moment van de dag goed kunt inspecteren. In een vrijloopkraamhok gaat het dus ook om het zicht op zeug en biggen vanaf het gangpad.

Waarom zegt een brochure of offerte zo weinig over een kraamhok?

Een offerte vergelijkt prijzen per kraamplaats, maar niet wat het hok kost in arbeid. Twee kraamhokken met dezelfde buitenmaten kunnen in de praktijk heel anders werken. Dat komt door de plaats van de scharnieren, de hoogte van de vergrendeling en de manier waarop het biggennest is afgesloten.

Waar loop je tegenaan bij de keuze voor een vrijloopkraam?

Ook foto’s schieten tekort. Een strak gefotografeerd hok laat niet zien hoe naden en hoeken zijn afgewerkt, en juist daar blijft vuil zitten. Je ziet ook niet of de roostervloer bij de achterkant van de zeug goed aansluit op de hokwand. En of de trog zo hangt dat je hem bij het schoonmaken goed kunt bereiken.

Een derde beperking is het moment. Brochures en offertes komen meestal pas als je keuze al half vastligt. Dan voelt elke wijziging in maatvoering of uitvoering als vertraging. Wie in een vroeg stadium een werkende opstelling heeft bediend, stelt betere vragen bij het eerste ontwerpgesprek en hoeft minder terug te komen op de tekening.

De veelgemaakte fout: varkenshouders vergelijken vrijloopkraamhokken vooral op het aantal vierkante meters per kraamplaats. Dat getal is belangrijk voor de planning van de stal. Het zegt alleen niets over hoe vaak en hoe zwaar je medewerkers het hok per ronde moeten bedienen.

Wat demonstreert de Van Osch stand EuroTier 2026 aan vrijloopkramen?

Op een beurs met zo’n breed aanbod is focus nodig. Nieuwe Oogst meldt dat EuroTier 2026 van 10 tot en met 13 november in Hannover plaatsvindt, met als hoofdthema ‘Intelligence in Animal Farming’. Voor de Innovation Award van de DLG werden dit jaar 176 innovaties erkend. Een stand met opgebouwde vrijloopkraamhokken is vooral nuttig als je hem gebruikt om te testen, niet alleen om rond te kijken.

Een werkende opstelling geeft op elk van de vier knelpunten een concreet antwoord:

  1. Regelgeving: bekijk hoe een kraamhok van de vaste stand naar de vrije stand gaat en welke ruimte de zeug dan krijgt. Bespreek vervolgens hoe een uitvoering zich verhoudt tot de eisen in jouw land.
  2. Maatvoering: gebruik je eigen afdelingsmaten om te bepalen of maatwerk in breedte, lengte of indeling nodig is.
  3. Arbeid: test waar mogelijk de hekken en afscheidingen om te beoordelen hoeveel handelingen een omschakeling vraagt.
  4. Materiaal: bekijk welke materialen per onderdeel zijn ingezet en hoe de naden zijn afgewerkt.

De opstelling laat zien wat in de praktijk werkt: een vrijloopkraamstal als de gerealiseerde vrijloopkraamstal in Wolferstedt in Duitsland is met dezelfde vragen over bediening en regelgeving begonnen. Wil je weten waarom juist nu kijken zinvol is? Lees dan waarom het advies is om nu naar vrijloopkramen te komen kijken.

Hoe haal je het meeste uit je standbezoek in Hannover?

Een half uur op een stand levert veel meer op als je voorbereid komt. Deze aanpak werkt doorgaans goed voor zowel varkenshouders als dealers:

  1. Neem je stalmaten mee. Breedte en lengte van de afdeling, de plaats van de mestkelder en de gangpaden, en het aantal kraamhokken per afdeling. Een foto van de huidige situatie helpt ook.
  2. Bepaal je projectfase. Nieuwbouw, renovatie in een bestaande stal of gefaseerde omschakeling per afdeling vragen elk om een ander gesprek.
  3. Laat je medewerker meekomen. Wie dagelijks in de kraamstal werkt, voelt sneller of een hek prettig bedient dan wie vooral de begroting bewaakt.
  4. Test de omschakeling zelf. Zet het hok van de vaste naar de vrije stand en terug. Let op het aantal handelingen en of je het vanaf het gangpad kunt doen.
  5. Kijk naar reiniging. Vraag waar vuil kan blijven zitten en hoe het biggennest en de trog bereikbaar zijn bij het schoonmaken.
  6. Vraag naar service en onderdelen. Hoe snel zijn vervangingsonderdelen er? En wie is je aanspreekpunt na oplevering, ook als je via een dealer koopt?

Noteer je bevindingen direct na het bezoek. Na drie beursdagen lopen de indrukken van verschillende stands door elkaar. Praktische tips over parkeren, openingstijden en het plannen van je route vind je in het artikel over waar je op let voordat je de stand bezoekt.

Waarom zegt een brochure of offerte zo weinig over een kraamhok?

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een vrijloopkraamhok en een traditioneel kraamhok?

Vrijloopkraamhok is een kraamhok waarin de zeug na de eerste dagen rond het werpen vrij kan bewegen, in plaats van de hele zoogperiode vast te staan. Daardoor heeft het hok meestal meer ruimte nodig en een mechanisme om te wisselen tussen de vaste en de vrije stand.

Kun je een bestaande kraamstal ombouwen naar vrijloopkraamhokken?

Renovatie is in veel gevallen mogelijk, maar de bestaande maten van afdeling, mestkelder en gangpaden bepalen hoeveel kraamplaatsen overblijven. Vaak is maatwerk in de breedte of de indeling nodig om verlies van plaatsen te beperken.

Welk materiaal is geschikt voor een vrijloopkraamhok?

Materiaalkeuze hangt af van het onderdeel: delen die veel met mest en water in aanraking komen, worden vaak in RVS of kunststof uitgevoerd, en dragende frames vaak in verzinkt staal. Weeg naast de aanschafprijs ook de reinigingstijd en de verwachte levensduur mee.

Moet je op EuroTier al een definitieve keuze maken?

Oriëntatie is het doel van een beursbezoek, niet de handtekening. Gebruik een beursbezoek om uitvoeringen te beoordelen en je vragen scherp te krijgen, en werk daarna in een ontwerpgesprek je eigen situatie uit.

Is een standbezoek ook nuttig voor dealers?

Dealers kunnen tijdens een beursbezoek beoordelen hoe een systeem zich laat uitleggen en installeren bij hun eindklanten. Het is ook een goed moment om afspraken over ontwerpondersteuning, levering en service te bespreken.

Waar begin je met je kraamstalplan?

Begin met je eigen stalmaten en de vraag hoeveel handelingen je medewerkers per ronde kwijt willen zijn. Toets daarna op de beurs welke uitvoering daarbij past. Met die gegevens in de hand kun je tijdens een beursbezoek vrijloopkraamhokken beoordelen en gerichte vragen stellen over maatwerk voor jouw afdeling. Van Osch ontwerpt en produceert de kraamhokken zelf in Uden en werkt elk project uit samen met de varkenshouder of dealer, met de Vijf O’s als vaste servicebelofte. Kun je niet naar Hannover komen? Vraag dan advies voor je eigen project aan via de pagina over stalinrichting voor kraamzeugen.

Bronnen

Artikel gemaakt met Launchmind