Wie na EuroTier de innovaties vrijloopkramen EuroTier heeft bekeken en een vrijloopkraam voor zeugen wil kopen, kiest eerst het hok en pas daarna de techniek. Hokmaat, fixatie rond het werpen en roostervloer bepalen of je investering past bij de plannen richting 2032 en 2035. Camera’s en AI-systemen kun je vaak later inbouwen. Op EuroTier 2026 (10 tot en met 13 november, Hannover) zie je die keuzes naast elkaar. De koop zelf valt meestal pas maanden later, na een offerte voor jouw eigen stal.

Wat koop je precies als je een vrijloopkraam voor zeugen aanschaft?
Een vrijloopkraamhok is een kraamhok waarin de zeug zich na het werpen vrij kan bewegen, met een fixatie die je alleen tijdelijk sluit, rond het werpen of tijdens werkzaamheden. In een traditioneel kraamhok staat de zeug de hele zoogperiode in een vaste box. Bij een vrijloopkraam klap je de box open, zodat de zeug ruimte krijgt om te draaien.
Je koopt dus geen losse box, maar een complete hokinrichting. Meestal hoort daar het volgende bij:
- hokafscheidingen en een open-dichtmechanisme voor de zeugenbox;
- een biggennest met afdekking en ruimte voor verwarming;
- ligbeugels of schuine wanden die de biggen beschermen als de zeug gaat liggen;
- trog en drinkbak voor zeug en biggen;
- roostervloer, vaak een combinatie van gietijzer, kunststof of gecoat materiaal.
Welke onderdelen in een prijs of offerte zitten, verschilt sterk per specialist en producent. Leg twee aanbiedingen daarom pas naast elkaar als je per onderdeel weet wat erin zit. Bij renovatie bepaalt je bestaande stal bovendien veel: de breedte van de afdeling, de indeling van de mestkelder en de maat van de roosters beperken welke hokindeling past. In die situatie is een hokinrichting voor kraamzeugen op maat vaak logischer dan een catalogusmaat die je stal net niet vult.
Waarom kiezen varkenshouders nu al voor een vrijloopkraam?
Vrijloopkraamhokken zijn in verschillende uitvoeringen beschikbaar.
De richting is duidelijk, alleen het tempo staat nog niet helemaal vast. Volgens de Rijksoverheid werkt het kabinet toe naar een dierwaardige veehouderij in 2040. De eerste nieuwe regels gaan naar verwachting in 2028 in en worden daarna stap voor stap ingevoerd.
Voor de varkenshouderij is dat verder ingevuld. In het convenant Stappen naar een Dierwaardige Veehouderij van 24 juni 2025 staan vrijloopkraamhokken als een van de afspraken voor de sector, meldt Nieuwe Oogst (2025). Het bijbehorende plan van aanpak noemt concrete jaartallen: volgens Varkens.nl (2025) wordt het vrijloopkraamhok vanaf 2032 verplicht en worden traditionele kraamhokken vanaf 2035 uitgefaseerd. Ook gaat de speenleeftijd voor alle bedrijven naar 28 dagen.
Let wel: dit zijn doelen uit een plan van aanpak. Zolang ze niet in wetgeving zijn vastgelegd, kunnen details nog veranderen. Check daarom voor elke investering de actuele stand bij je adviseur of brancheorganisatie. Buitenlandse regels kunnen verschillen; check bij grensoverschrijdend werk altijd de actuele eisen.
Wat betekent dit voor je beslissing? Een kraamhok gaat doorgaans ruim langer mee dan tien jaar. Wie in 2026 nog traditionele kraamhokken plaatst, loopt het risico dat die vóór het einde van hun levensduur aangepast moeten worden. Er is ook een productieargument: onderzoek van Wageningen Livestock Research liet zien dat biggen bij spenen tot 500 gram zwaarder kunnen zijn dankzij de bewegingsvrijheid van de zeug (Nieuwe Oogst, 2020).
De speenleeftijd van 28 dagen wordt vaak vergeten in de rekensom. Een langere zoogperiode betekent dat een zeug langer een kraamplaats bezet. Afhankelijk van je productieritme heb je dan meer kraamplaatsen nodig voor dezelfde zeugenstapel. Neem dat mee voordat je het aantal hokken in een offerte vastlegt.
Innovaties vrijloopkramen EuroTier: welke doen er in 2026 toe bij de aankoop?
Het aanbod op de beurs is groot. Volgens Nieuwe Oogst (2026) beoordeelde de onafhankelijke innovatiecommissie van DLG 176 nieuwigheden. Daarvan kregen er vier goud en 27 zilver. Voor de varkenshouderij gingen er twee gouden en elf zilveren medailles weg, schrijft Boerderij (2026). Een van de gouden medailles, plus de Animal Welfare Award 2026, ging naar een camera-gebaseerd, AI-gestuurd assistentiesysteem voor het kraamhok dat achteraf in te bouwen is.

Dat laatste woord is voor kopers het interessantst. Als de meest bekroonde techniek achteraf in te bouwen is, hoef je die niet nu al te kopen om toekomstbestendig te zijn. Splits de aankoop daarom in twee lagen: het hok zelf, dat jaren meegaat, en de techniek erbovenop, die sneller verandert. Wat er ten opzichte van vorige beurzen is verschoven, lees je in de vergelijking van EuroTier 2026 met eerdere edities.
Hokmaat en indeling
De hokmaat bepaalt hoeveel kraamplaatsen in je afdeling passen, en dus je bouwkosten per plaats. Op deze editie schuift de referentie richting 7,5 m², ruimer dan de wettelijke ondergrens van 6,5 m². Kijk niet alleen naar het totaal, maar ook naar de verdeling: hoeveel ruimte krijgt de zeug, en hoeveel het biggennest?
Fixatie en bediening
Het open-dichtmechanisme gebruik je elke ronde, in elk hok. Een handeling die een paar seconden extra kost, telt over een afdeling en een jaar flink op. Laat het mechanisme op de stand daarom echt bedienen, het liefst door de medewerker die er straks mee werkt. Op sommige stands zie je vrijloopkraamhokken live werken, en dan zie je meer dan op een tekening.
Roostervloer en materiaal
Op de beurs zijn onder meer gecoate roostervloeren te zien die vuil minder laten hechten. Voor jou telt vooral de reinigingstijd per ronde en de levensduur in een vochtige, agressieve omgeving. RVS, verzinkt staal en kunststof wanden verschillen in aanschafprijs, reinigbaarheid en slijtage. Vraag per materiaal welke onderdelen het eerst vervangen moeten worden.
Sensoren en software
Wil je later camera’s of sturing toevoegen, vraag dan nu al of het hok daarop voorbereid is. Denk aan bevestigingspunten, kabelgoten en stroom per hok. Dat kost bij de bouw weinig extra en bespaart later breek- en aanpaswerk.
Hoe pak je de aankoop van een vrijloopkraam na de beurs aan?
Een kraamstal koop je niet op de stand. De beurs is het begin van een traject. Een vaste volgorde voorkomt dat je achteraf ontdekt dat iets niet past.
- Neem je eigen gegevens mee. Zorg voor een stalplattegrond met afdelingsmaten, het aantal zeugen en je productieritme. Plan je bezoek met de praktische informatie over data en hallen van EuroTier 2026, zodat je gericht langs de stands gaat.
- Vergelijk op werkhandelingen, niet op een losse hokprijs. Tel per ronde hoeveel keer je moet openen, sluiten, schoonmaken en controleren. Daar zitten je arbeidskosten.
- Vraag om een referentie in de praktijk. Een hok dat al een paar rondes in een stal draait, laat zien hoe het mechanisme en de roostervloer zich houden.
- Laat de beursprijs omrekenen naar een offerte voor de hele afdeling. Montage, roostervloer, aanpassingen aan de mestkelder, biggennestverwarming en het afvoeren van de oude inrichting staan vaak niet in een beursprijs. Hoe groot dat verschil kan zijn, lees je in beursprijs versus offerteprijs voor een vrijloopkraamhok.
- Toets vergunning en planning. Na de beurs duurt het doorgaans zes tot achttien maanden voordat een vrijloopkraamhok in gebruik is, vooral afhankelijk van de vraag of je een omgevingsvergunning nodig hebt. Zie de doorlooptijd van EuroTier naar je stal.
- Leg service vast vóór je tekent. Spreek af hoe snel je onderdelen krijgt, wie je aanspreekpunt is na oplevering en hoe snel je wordt teruggebeld.
Voor dealers geldt hetzelfde, met één extra punt: zorg dat de producent ook je eindklant kan ondersteunen in de ontwerpfase. Een vrijloopkraam die niet goed op de stalmaten aansluit, komt na oplevering altijd bij de dealer terug.
Een veelgemaakte fout is de volgorde omdraaien: eerst verliefd worden op een slim systeem en pas daarna kijken of het hok eronder past. Bij de innovaties in vrijloopkramen op EuroTier is het juist omgekeerd. Kies het hok op maat, ruimte en bediening, en houd de techniek als optie open.
Veelgestelde vragen
Mag je in 2026 nog een traditioneel kraamhok kopen?
Traditionele kraamhokken zijn in 2026 in Nederland niet verboden. Het plan van aanpak voor de varkenshouderij mikt wel op uitfasering vanaf 2035. Een nieuw traditioneel hok heeft daardoor een kortere bruikbare periode dan de technische levensduur doet vermoeden.

Hoeveel ruimte heeft een vrijloopkraamhok nodig?
De hokoppervlakte schuift op EuroTier 2026 in het aanbod richting 7,5 m². Voor jouw stal hangt de juiste maat af van de afdelingsbreedte, de mestkelder en het aantal plaatsen dat je nodig hebt.
Kun je een bestaande kraamstal ombouwen naar vrijloopkraamhokken?
Ombouw is vaak mogelijk, maar een vrijloopkraamhok is meestal groter dan een traditioneel hok. Daardoor passen er minder plaatsen in dezelfde afdeling, tenzij je de indeling aanpast. Laat vooraf berekenen hoeveel plaatsen je overhoudt en of de mestkelder en roostervloer moeten worden aangepast.
Heb je camera’s of AI nodig om aan de nieuwe eisen te voldoen?
AI-systemen zijn geen onderdeel van de plannen voor het vrijloopkraamhok. Het systeem dat op EuroTier 2026 goud won, is juist achteraf in te bouwen. Je kunt het dus later toevoegen, mits het hok daarop is voorbereid.
Wat betekent een speenleeftijd van 28 dagen voor je kraamstal?
Een langere zoogperiode houdt de kraamplaats per ronde langer bezet. Afhankelijk van je productieritme heb je dan meer kraamplaatsen nodig voor dezelfde zeugenstapel. Reken dit door voordat je het aantal hokken vastlegt.
Degelijk hok of slimme techniek: waar leg je het geld eerst neer?
De innovaties vrijloopkramen EuroTier laten veel slimme techniek zien, maar je investering staat of valt met het hok zelf. Kies eerst een hokmaat, fixatie en roostervloer die passen bij 2032 en 2035, en houd ruimte voor techniek die later komt.
Van Osch ontwerpt en produceert vrijloopkraamhokken in Uden en werkt elke kraamstal uit op de maten en het werkritme van jouw bedrijf. Afspraken worden nagekomen volgens de Vijf O’s, inclusief terugbelgarantie binnen één werkdag. Neem je stalplattegrond mee naar hal 14/15, stand 15J26 op EuroTier, of vraag advies aan over een vrijloopkraamstal op maat voor je eigen project.
Bronnen
- Rijksoverheid
- meldt Nieuwe Oogst — Nieuweoogst
- Varkens.nl — Varkens
- schrijft Boerderij — Boerderij
- Dierenwelzijn landbouwdieren — Rijksoverheid
- Kabinet werkt nog steeds ‘keihard’ aan Convenant dierwaardige veehouderij — Nieuwe Oogst
- Plan van aanpak helpt dierwaardigheid in varkenshouderij vooruit — Varkens.nl
- Het ideale vrijloopkraamhok is er nog niet — Nieuwe Oogst